Slecht slapen beïnvloed de werkprestaties

Slecht slapen beïnvloed de werkprestaties

Een slaaptekort heeft meer nadelige gevolgen voor de arbeidsprestaties als men denkt. Des te meer stress en tijdsdruk wij hebben, des te minder dat wij slapen. Ongeveer 30 procent van de werknemers in Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland klagen over een slaaptekort of over slaapproblemen. Daarbij kan een goede en ononderbroken nachtrust bijdragen aan een betere gemoedstoestand, motivatie en cognitieve prestaties. Echter niet alleen de slaapkwaliteit, maar ook de slaapduur is belangrijk. Voor veel mensen zijn 6-7 uur slaap voldoende, terwijl anderen 8-9 uur slaap nodig hebben.

De slaapduur is heel belangrijk voor de hersenen. Pas in de tweede helft van de slaapperiode verknopen de hersenen alle oude informatie met de nieuwe informatie en raken ze vaker en langer in een zogenaamde rem-slaap.


Oorzaken van een slaaptekort


1. Als je de stress van overdag niet los kunt laten, slaap je slechter.

De hele dag in de weer zijn, lawaai & geluid, jetlag en ploegendienst zijn allemaal factoren die zijn weerslag hebben op onze nachtrust.


2. Veel mensen hebben een ontregeld of onnatuurlijk slaap-waakritme:

Ons leven richt zich in volgens een innerlijke klok. Deze stelt zich in op de wisseling van dag en nacht en stuurt daarmee ons waken en slapen. Onze lichaamsfuncties en onze gemoedstoestand past zich hieraan aan. Als dit ritme niet volgens ons natuurlijke patroon verloopt of constant daarvan afwijkt, kan dat leiden tot chronische slaapstoringen.


Andere oorzaken kunnen zijn:

  • Alledaagse stress en werkstress, psychische belasting, ploegendienst, jetlag en reizen.
  • Voeding, alcohol, nicotine en coffeïne.
  • Onvoldoende beweging. Beweging is belangrijk; het stimuleert de bloedsomloop, helpt bij spierpijn, spanningen en andere gezondheidsschade. Men moet echter vermijden om vlak voor het slapen gaan te sporten.
  • De directe omgeving en de slaapkamer. Een te lichte omgeving en verkeerde materialen zoals een ongeschikte matras, deken en hoofdkussen. Daarnaast spelen benauwde lucht, gassen, geuren en geluiden en temperatuur ook mee.


„Bijt u zichzelf niet in de staart“

Heb je eenmaal een slaaptekort dan werkt dit bijna altijd negatief uit op het werk. Hoe merk je dat je lijdt aan een acuut of chronisch slaaptekort?

De meest voorkomende symptomen:

  • Niet kunnen slapen, ‘s nachts wakker worden of ‘s ochtends slecht uit bed komen.
  • Overdag vaak moe, geïrriteerd en veel stemmingswisselingen. 
  • Ongeconcentreerd, onrustig en misselijk. 
  • Hoofdpijn en kringen onder de ogen.


Welke korte- en langdurige gevolgen heeft dat voor de arbeid?

Studies tonen aan dat bij een slaaptekort de prestaties met 10 tot 50 procent afnemen. Daarbij ontstaan er ook nog de volgende gebreken in de werkprestatie:

  • Blackouts tijdens vergaderingen, gesprekken en lezingen.
  • Vergeetachtigheid bij bijvoorbeeld opdrachten en afspraken.
  • Problemen om bij langere vergaderingen oplettend te blijven.
  • Problemen om bij langere intensieve opdrachten geconcentreerd te werken, zonder daarbij door andere zaken afgeleid te worden. 
  • Slechtere reactietijd. In veel functies is dit uiterst belangrijk. Als je in bepaalde situaties te langzaam reageert, kan dat schade aan de maatschappij of aan jezelf berokkenen.


Slaapstoringen en –tekorten behandelen

In plaats van de werklast te verhogen, moet je ervoor zorgen dat je een gezonde slaap hebt met voldoende uren.

  • Bekijk samen met een arts alle psychische en fysieke factoren. Probeer verschillende methoden uit, net zo lang tot je weet wat je slaaptekort veroorzaakt.
  • Neem 1-2 uur voordat je naar bed gaat tijd voor jezelf. Zorg ervoor dat je kunt ontspannen, zonder werk, telefoon of computer. Lees een boek, werk aan je hobby, neem een bad of doe een ontspannend klusje in huis.
  • Let erop dat je gezond en gevarieerd eet en vermijd zoveel mogelijk nicotine, alcohol en coffeïne.
  • Probeer elke dag te bewegen. Dit hoeft niet direct intensief sporten te zijn. Je kunt bijvoorbeeld tijdens de middagpauze even een wandelingetje maken.
  • Zorg voor een regelmatig slaap-waakritme waarbij je op dezelfde tijd opstaat en naar bed gaat, in zover dit natuurlijk mogelijk is.


Of zoals Goethe eerder zei:

"Zoete slaap! Jij komt als puur geluk en bent meest bereidwillig als er niet om je gebeden of gesmeekt wordt. Jij ontwart de knopen van de gedachtestrengen, vermengt alle beelden van vreugde en pijn, ongehinderd stroomt de rivier van innerlijke harmonie, en wij zinken weg omhuld in aangename waanzin en horen op te bestaan.”

- Johann Wolfgang von Goethe